Forten Santa Krus, Santu Pretu, Grote Knip, Cas Abou en Daaibooi

Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

Op donderdag 15 juli 2010 zijn Fred, Rudsel (Monumentenbureau) en ik op stap gegaan om een aantal forten op te meten. De tocht bracht ons achtereenvolgens naar de baaien van Santa Krus, Santu Pretu, Grote Knip, Cas Abou en Daaibooi. Bij Santa Krus liggen de restanten van 3 forten/batterijen, bij Santu Pretu 1 fortbatterij, bij Grote Knip ligt een fortbatterij ter ondersteuning van het grote fort Knip, bij Cas Abou ligt een restant van een groot fort met kruithuis en bij Daaibooi liggen aan weerskanten van de baai ook forten.

Na de auto geparkeerd te hebben op het strand van Santa Krus in de buurt van het restaurant van Captain Goodlife zijn we daar het pad opgegaan, dat richting Santu Pretu loopt. Een aftakking van dat pad bracht ons bij de weinige restanten van de Zuidelijke batterij van Santa Krus. Daar hebben we tevens een nog niet eerder gezien restant van een muur gevonden.

Na het opmeten van deze batterij hebben we het pad vervolgd naar de baai van Santu Pretu. Daar ligt het mooie restant van een fortbatterij ter verdediging van die baai. Bijzonder mooi zijn de drie geschutstenen op een rij. In het verlengde daarvan loopt een muur nog een aantal meters door. Vanaf het uiterste hoekpunt van die muur zijn ook nog de restanten te zien van de muur, die naar achteren loopt, maar onduidelijk is tot hoever exact die muur doorloopt.

Boven langs de klif staat relatief weinig begroeiing, dus dat was de aangewezen weg om richting het hoofdfort van Santa Krus te lopen. Van dat fort staan nog enkele muurfragmenten overeind. Het is een vrij groot fort en het bevat enkele vreemde muurcontstructies. Op een van de foto's is een muur te zien, die een stuk verspringt en dan weer doorloopt.

Na ook dit fort opgemeten te hebben, hebben we de route vervolgd. Die bracht ons weer terug op het strand van Santa Krus; aan de andere kant van de baai zijn we vervolgens weer de klif opgeklommen om de Noordelijke batterij in kaart te brengen. Deze fortbatterij heeft een fraaie intacte geschutsteen met een duidelijk zichtbare watergoot.


Vervolgens zijn we met de auto naar de baai van Grote Knip (Playa Abou) gegaan. Tijdens een vorige trip hadden we al het Knipfort en de batterij van de Bovenbaai (Kleine Knip) opgemeten, maar toen ontbrak de tijd om ook nog de batterij van de Benedenbaai (Playa Abou, ofwel Grote Knip) in kaart te brengen.
Helemaal aan het uiterste einde van het strand loopt een steil "pad" naar boven. Direct boven op de klif ligt de eerste muur van deze fortbatterij. Ook op dit fort ligt nog een intacte geschutsteen en ook een deel van de vloer is goed zichtbaar.


De volgende baai, de we bezochten, was die van Cas Abou. Rudsel was in staat om ons snel toegang te verschaffen tot deze baai zonder de gebruikelijke entree te hoeven betalen.
In de meest Zuidelijke hoek van het strand loopt een oude stenen trap naar boven. De treden zijn aan de hoge kant, dus het beklimmen kost nog enige inspanning, maar is een stuk eenvoudiger dan wanneer we zelf de rotswand hadden moeten beklimmen. Het fort boven op de klif is groot. Het heeft bovendien een ongewoon hoge fortmuur, die over een grote lengte nog overeind staat. De muur loopt voor een stuk in een flauwe bocht. Vreemd genoeg heeft die fortmuur geen schietgaten, terwijl hij wel uitkijkt op zee.
Achter het fort staan nog enkele muren van het kruithuis. Hoewel het kruithuis binnen duidelijk rechthoekig is, zijn de buitenafmetingen nagenoeg vierkant. De achtermuur van het kruithuis is dikker is dan de zijmuren.
Dit fort bevat ook een muurgedeelte dat extra breed is; mogelijk heeft ook hier een vlaggemast/seinmast gestaan; een dergelijke brede hoek hebben we ook aangetroffen bij het Knipfort, maar daar was een duidelijk gat aanwezig voor de mast en dat is hier niet zichtbaar.


De laatste baai, die we aandeden, was Daaibooi baai. Ook hier is het ons gemakkelijk gemaakt om de forten te bereiken. Aan de Zuidelijke zijde van de baai ligt een stuk asfaltweg, waarnaast een trap naar boven leidt. Boven op de klif is het nog een eind lopen, voordat we de eerste restanten van het fort bereiken - een duidelijk herkenbare hoek in de muur. Verderop ( het fort is groot) staat het voetstuk van een vlaggemast. Daarop aansluitend zijn duidelijk de funderingen te zien van een rechte muur. Verder naar achteren ligt het nagenoeg intacte kruithuis. Het dak ontbreekt, maar de muren zijn alle vier nog intact. Boven in die muren zijn nog de gaten te zien, waar de dakconstructie was aangebracht. Dit kruithuis is niet vierkant maar heeft wel ongeveer vergelijkbare afmetingen als het kruithuis bij Cas Abou.

Aan de andere kant van de baai leidt een zeer smal pad naar boven. Na een eind gelopen te hebben boven op de klif over een keurig pad met witte steentjes. komen we aan bij de restanten van een Nederlandse batterij uit de tweede wereldoorlog. Dat restant is niet meer dan de betonnen vloer. Er zijn geen restanten van muren te zien.

Als we vervolgens terugkomen op de baai zien we een duidelijk oude muur pal tegen de rotsen aan. Dat blijkt de binnenkant van de Noordelijke muur te zijn van het meest Noordelijke zoutpakhuis van Daaibooi. Van de andere twee zoutpakhuizen, die op de kaart van Werbata staan, zijn geen restanten meer aanwezig.