Fort Nassau en omgeving

Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

Op donderdag 20 december 2012 trokken de speurneuzen naar Fort Nassau. Nee, niet voor een vroeg kerstdiner, maar om er in de omgeving en op het fort zelf rond te speuren. We parkeerden de auto's bij de inloopput (Pos di Pia) tegenover de ingang van CPA. Dat is aan de voet van de heuvel, waarop Fort Nassau ligt. De groep was deze keer vrij groot. Hoewel Dirk er niet bij was, was Allen er wel weer bij en ook Ruud, de buurman van François. Verder François zelf, Fred, Michèle, Carel, Eddy, Hetty en ik.

FortNassau 20121220 039 smallAls eerste verkenden we de inloopput; zo te zien was dit oorspronkelijk een gewone ronde put; dat is af te leiden van het feit dat er oorspronkelijk stapstenen in de muur hebben gezeten om er in af te dalen (of uit te klimmen als je erin gevallen was). Later is de trap aangesloten op de put, zodat je tot aan het waterniveau kon lopen, waardoor het gemakkelijker was om water te halen. Op dit moment is de bodem van de put gelijk aan de onderkant van de trap; waarschijnlijk was de put eerder dieper. Er staat nu geen water in en niemand van de speurneuzen kan zich herinneren hier ooit water in te hebben zien staan.
Vlakbij de inloopput ligt een klein en ondiep vierkant bakje; waarschijnlijk een drinkbak voor vee. Daar staat wel water in.

Vanaf dit punt zochten we ons een weg door de mondi; volgens de overlevering zou op deze heuvel in het verre verleden een landhuis hebben gestaan. Werbata geeft hiervan niets aan, dus als het zo is geweest, dan is er begin 1900 al geen duidelijke ruïne meer van aanwezig geweest. Maar we hebben al meer ruïnes gevonden waar iedereen dacht dat er niets meer zou zijn, dus we zochten de bodem af op mogelijke aanduidingen. Maar het enige dat we vonden was een tweetal evenwijdige lage smalle muurtjes; dat zouden de restanten van 1 dikke muur kunnen zijn, maar waarschijnlijker is het het restant van een langwerpige drinkbak. Voor het overige vonden we alleen nog een aantal verdachte stenenhopen, maar die kunnen ook een natuurlijke oorsprong hebben, en een grote berg oud roest. Zouden restanten van de ingestorte brug hier gestort zijn na de ramp?

De mondi werd steeds dichter en we maakten te weinig voortgang. Tijdens een rustpauze besloten we tot een alternatieve aanpak. Beneden aan de heuvel ligt een groot sloopbedrijf. Mogelijk dat we via dat terrein een beter uitgangspunt konden vinden om de heuvel te beklimmen. 
François vroeg in het kantoortje van het sloopbedrijf vriendelijk of we via de achterkant van het terrein de heuvel op mochten, maar we kregen geen toestemming. Er stond daar een machine te draaien, waaruit stukken metaal zouden kunnen vliegen; het was dus niet verantwoord om daar in de buurt te komen. Terug bij af!

We besloten een pad te volgen de heuvel op om het fort zelf te bezoeken. Het doorzoeken van het terrein blijft staan voor een vervolgbezoek. Eenmaal aangekomen in het fort, kregen we van het personeel van Fort Nassau alle medewerking. Niet zo gek, want François was er op woensdag al geweest om ons bezoek voor te bereiden. Na enig zoeken werd de sleutel van de oude wijnkelder gevonden en mochten we erin. Via een kleine ruimte voor de opslag van sterke drank konden we een ruimte in met een rond dakgewelf. Dat zou de gevangenis zijn geweest. Aan de achtermuur zijn ter illustratie daarvan nog enkelboeien en een buikboei bevestigd, waarmee een gevangene goed vastgezet kon worden. Maar Fred heeft aan de hand van een tekening uit het boek van Ozinga kunnen vaststellen dat het oorspronkelijk een kruitkamer was; mogelijk is de ruimte pas later omgevormd tot gevangenis. Op de korte muren is nog goed te zien dat de ruimte eerst een zadeldak heeft gehad, waarboven nu het boogvormige gewelf zit. Mogelijk dat er een zadeldak onder het booggewelf heeft gezeten om vallend puin op te vangen bij beschieting van het fort of bij het afschieten van de kanonnen van het fort.

Na het bezoek aan de kruitkamer/gevangenis gingen we naar het toilet. Waarom is dit vermeldenswaardig voor het verslag, zul je je afvragen. Het betreft de oude toiletruimte van het fort. Die bestaat uit een ruimte met daarin op zithoogte een horizontaal stenen plateau met daarin vier vierkante gaten. Je moest dus in het verleden niet te dicht langs de buitenmuur van het fort lopen, want dan kon je getracteerd worden op een minder leuke verrassing. Gelukkig is die zijde van het fort niet erg goed toegankelijk aan de buitenkant. Dit toilet is nu niet meer in gebruik voor de gasten van het restaurant. Er is een nieuwe toiletruimte gemaakt in de oude regenbak. De oude ruimte is wel gewoon toegankelijk, dus let er eens op bij een volgend bezoek aan het restaurant.

In de buitenmuur aan de kant van de haven vonden we nog enkele vreemde boogjes, herkenbaar aan de gele IJsselsteentjes. Die zijn nu dicht, maar aan de buitenzijde van de muur zijn ze nog open. Waarschijnlijk zijn het kijkgaten geweest.

Na afloop liepen we via de asfaltweg weer richting de auto's, waarbij we links en rechts in de mondi nog de oude weg naar het fort bekeken. Daarvan is de zijkant nog goed te zien.
Beneden aangekomen werd er nog enige tijd gezellig nagepraat, waarna iedereen weer huiswaarts trok.